Blog Daniela Koziarskiego

      Dawid Kornaga chętnie rzuca się na polską tkankę społeczną. W "Gangrenie" patologia była w dużej mierze zindywidualizowana, w "Rzęsach na opak" nośnikiem jej obrazu była  rodzina i wreszcie w "Znieczuleniu miejscowym" otrzymaliśmy obraz bardzo przekrojowy - polskie wampiry wysysały krew z przedstawicieli środowisk, które stanowią o specyficznym społecznym kolorycie naszego kraju. W tej układance literackich obiektów zainteresowania autora brakowało jeszcze jakieś wyrazistej, choć niekoniecznie jednorodnej grupy. "Single+" nadrabiają tę zaległość, biorąc na widelec wielkomiejskich singli.

     Jeśli ktoś wyobraża sobie typową dla popkulturowego mainstreamu opowieść o wypieszczonych ludziach sukcesu zamkniętych przez większość dnia w szklanych biurowcach i wracających wieczorem do pięknie urządzonych apartamentów, w których straszy samotnością, na szczęście bardzo się pomyli. Single Kornagi są odrażający, zepsuci, źli, więcej w nich uwikłania niż wolności. Wlewają w siebie hektolitry alkoholu, wymieniają się płynami ustrojowymi, są wulgarni, bezideowi, egotyczni i próżni. Towarzyszy im zasadniczo poczucie klęski, na jaką w dużej mierze sami się skazali. A przecież wielu zakompleksionym prowincjuszom wzdychającym do takiego stylu życia, gardzących swoim pochodzeniem i otoczeniem, czy "młodym wykształconym z wielkich miast" onanizujących się wzajemnie swoją rzekomą nowoczesnością, europejskością i salonowym obyciem, nie przeszłoby przez głowę, że ten "nieszczęsny dar wolności" może im się jeszcze odbić śmiertelną czkawką.

     Najważniejszy w tej powieści jest język; cząstki fabuły wyłaniające się z poszczególnych opowieści zderzają się, wzajemnie przenikają albo unoszą w zupełnie odległe od siebie rejony, nigdy jednak nie wybijając się na pierwszy plan. Dlatego nawet fabularne  konkluzje przychodzą i przechodzą jakby niezauważone, co nie oznacza, że całość pozbawiona jest zgrabnej klamry. Ale to właśnie język definiuje bohaterów książki - mocny, żywy, bezkompromisowy, przepełniony cynizmem, egocentryzmem, ale zarazem naznaczony niepewnością czy mniej lub bardziej uświadomioną beznadzieją. Kornaga świadomie wybiera rolę antyestety - odrzuca półśrodki i często prowokuje bezpośredniością i dosadnością sformułowań oraz skojarzeń. Zarazem jednak nie traci ani na chwilę językowego wyczucia i wirtuozerii - świetnie panuje nad dłuższymi passusami, sprawnie przeskakuje w kolejne dygresje a całość  przyprawia ożywczą ironią. Chwilami czytelnik tak bardzo skupia się na języku, tak bardzo go chłonie, że staje się dla niego niemal obojętne, czy Kwiatuszek w końcu strzeli sobie samobója, czy Kaja zrobi karierę filmową w Hollywood albo zacznie grać w pornolach, czy Krystian utonie wreszcie w morzu alkoholu i czy Kaczor zostanie nowym dopalaczowym baronem. Nawiasem mówiąc, ja osobiście nie potrafiłem wykrzesać dla siebie współczucia dla bohaterów Kornagi.

    Janusz Głowacki stwierdził kiedyś, że w dużej mierze jego kariera opiera się na czytelnikach, którzy zrozumieli wszystko odwrotnie  i nie zamierza kiwnąć palcem, żeby wyprowadzać ich z błędu. Nie wiem, jakie autor "Singli+" miał intencje pisząc tę książkę i być może rozumuję opacznie, ale dla mnie to wyborna opowieść o zepsuciu pod szyldem wyzwolenia. 

Dawid Kornaga "Single+", Filar, 2010.